Verslag vergadering Adviesraad Sociaal Domein Goeree-Overflakkee d.d. 28 oktober 2025

1.Opening

De vergadering wordt geopend om 19.30 uur met een hartelijk welkom aan de adviesraadleden, de gastsprekers en de gasten. Elske en John zijn wat later. Daan en Maggy hebben zich afgemeld.

2.Vaststelling agenda

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

3.Mededelingen

Er zijn geen mededelingen.

4. Gastsprekers

Erik Mouw werkt sinds 23 jaar bij de politie, waarvan de laatste acht jaar op Goeree-Overflakkee. Hij heeft driekwart jaar een van de wijkagenten vervangen en is sinds kort wijkagent jeugd. Hij zet zich in voor de veiligheid van de jeugd door in te spelen op wat hen bezighoudt en waar ze behoefte aan hebben. Hij onderhoudt contact met jongerenwerkers en spreekt met jongeren over hun problemen thuis en op school. De meeste jeugd groeit zonder grote problemen op, maar een klein percentage ontwikkelt zich tot probleemjongeren. Samen met zorgpartners en de gemeente probeert hij ontspoorde jongeren weer op het rechte pad te krijgen, zeker als ze heel jong zijn en er nog nauwelijks strafrechtelijke mogelijkheden zijn.

De problemen op het eiland zijn divers. Met name verslaving aan drugs, roken/vapen en social media komen vaak voor, evenals (online) pesten en, in deze tijd van het jaar, het illegaal afsteken van vuurwerk. Op Goeree-Overflakkee is er relatief weinig overlast van jongeren. Momenteel is er wat overlast in het gemeentebos in Middelharnis. Het is voor de politie lastig om te handhaven op overlast, omdat het vaak kortstondig is en zich verspreidt over het eiland.

De samenwerking met de gemeente, de veldwerker en zorgpartners is goed. In het jeugdoverleg komen alle partijen regelmatig bij elkaar. Daar wordt informatie uitgewisseld, want geen enkele partij ziet alles op het eiland.

Vragen vanuit de adviesraad

• Op de vraag hoe pesten meestal wordt gemeld, antwoordt Erik Mouw dat dit vaak via school gaat. Leerlingen melden het vaak bij de mentor of vertrouwenspersoon. Het is belangrijk om in een vroeg stadium op te treden, zeker omdat online pesten dag en nacht doorgaat. Als agent jeugd kan hij het gesprek met de pester aangaan om het pesten te stoppen. Op scholen is er steeds meer aandacht voor pesten. Elke VO-school heeft een antipestcoördinator en monitort het pestgedrag onder leerlingen. Vanuit het basisonderwijs is men nu bezig met een werkgroep om pesten buiten schooltijd aan te pakken, hoewel dat wel heel lastig is.

Behalve agent jeugd is Erik Mouw ook wijkagent voor Zuidwester. Hij heeft goed contact met de cliënten en begeleiders. Omdat het strafrecht meestal niet kan worden ingezet voor mensen met een verstandelijke beperking, worden er soms alternatieve straffen bedacht om ze te laten inzien dat ze ontoelaatbaar gedrag hebben vertoond.

Integrale Aanpak Verslavingsproblematiek (IAV) en Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO)  Meis Broeders en Ferry de Koning geven een toelichting.

In 2021 heeft de gemeente een convenant opgesteld, waarin als ambitie werd vastgelegd dat de jeugd opgroeit in een gezonde omgeving zonder middelengebruik. Om dat te bereiken, worden ook volwassenen gestimuleerd om gezonde keuzes te maken. Als middelengebruik leidt tot disfunctioneren of overlast, worden er passende interventies aangeboden. Het uiteindelijke doel van de Integrale Aanpak Verslavingsproblematiek (IAV) is het voorkomen, verminderen en beheersen van middelengebruik, zodat Goeree-Overflakkee voor iedereen een gezonde en veilige plek is. De aanpak vergt een grote verandering, die door veel verschillende partijen in gang gezet moet worden. Daarom is er destijds tien jaar uitgetrokken voor de uitvoering van de plannen. De toenmalige gemeenteraad sprak zijn commitment uit voor tien jaar, maar zegde geen budget toe voor deze periode.

De aanpak heeft als titel SamenZien gekregen en is gericht op professionals en vrijwilligers. Ouders en volwassenen worden via “Nuchter Blijven” benaderd en jongeren via “Lukki”. Alle programma’s hebben hun eigen communicatie, zodat alles goed aansluit bij de verschillende doelgroepen.

Vragen vanuit de adviesraad

• Op de vraag of er ook verbindingen zijn gelegd met omliggende gebieden, zoals de regio Rotterdam, antwoordt Meis Broeders dat er vooral wordt samengewerkt met Zeeuwse gemeenten, omdat de cultuur en problematiek daar vergelijkbaar zijn. Goeree-Overflakkee doet ook mee aan het programma “Laat ze niet verzuipen” van de provincie Zeeland. Verder zijn de OKO-gemeenten met elkaar verenigd via het Trimbos-instituut en is er contact met Oost-Brabant en Noord-Limburg over harddrugsgebruik via het programma Skip. Lastig is wel dat de aanpak van Goeree-Overflakkee veel breder is dan de programma’s die elders in het land worden opgezet.
• Petra vraagt hoeveel tijd er wordt besteed aan overleg tussen verschillende partijen. Meis Broeders antwoordt dat het overleg wordt beperkt tot een minimum, maar dat de partners elkaar wel graag willen kennen, zodat ze elkaar weten te vinden. Er wordt door de gemeente vooral aangehaakt bij bestaande overlegvormen. De gemeente heeft een aanjaagfunctie om groepen bijeen te brengen, waarna ze vaak zelf verder gaan.
• Peter vraagt of er grote verschillen zijn tussen de dorpen op Goeree-Overflakkee. Meis Broeders legt uit dat de gemeente probeert om in alle kernen mensen te vinden die zich verantwoordelijk voelen of die vanuit hun functie verantwoordelijk zijn voor het bieden van een gezonde omgeving. Deze sleutelfiguren worden gebruikt om de aanpak vorm te geven. In grote kernen gebeurt dat op een andere manier dan in kleine dorpen. Er wordt (nog) niet wijkgericht gewerkt in de grote kernen.
• Elske vraagt hoe OKO en IAV zich tot elkaar verhouden. Ze veronderstelde dat OKO om meer dan alleen verslaving gaat. Meis Broeders legt uit dat IAV de grote kapstok is waar alles aan hangt. OKO is bedoeld als optimalisatie van de leefomgeving, waardoor jongeren niet of minder naar middelen grijpen. OKO is gericht op preventie voor de groep van 10-18 jaar. De focus ligt op een kansrijke omgeving, maar het uitgangspunt blijft om het middelengebruik terug te dringen. Vaak wordt gedacht dat bepaalde voorzieningen voor kinderen, zoals speeltuintjes in de wijken, leiden tot een kansrijke omgeving. Soms leiden ze echter tot plekken die middelengebruik juist uitlokken: speeltuintjes worden ’s avonds vaak gebruikt als hangplek zonder toezicht. Omdat het terugdringen van middelengebruik altijd het uitgangspunt is, kiest de gemeente er in zo’n geval voor om juist geen speeltuintje aan te leggen. Dit blijft moeilijk uitlegbaar, zelfs aan de gemeenteraad.
• Op de vraag of OKO voldoende aandacht krijgt, antwoordt Meis Broeders dat dit onderdeel van de aanpak juist heel veel aandacht krijgt. Volwassenen vinden het gemakkelijker om over de problemen onder jongeren te spreken, dan over hun eigen middelengebruik. Voor het terugdringen van (met name) alcoholgebruik onder volwassenen is er weinig draagvlak. Men beschouwt het al gauw als betutteling door de overheid en realiseert zich onvoldoende hoe ongezond het is en welk voorbeeld men geeft aan de jeugd.
• Gevraagd wordt hoe wordt voorkomen dat jongeren ’s avonds laat nog buiten rondhangen. Ferry de Koning verwijst naar IJsland, waar OKO vandaan komt. Daar gold een avondklok, waarna ouders gingen controleren of de jeugd binnen was. Dat is hier niet haalbaar. Wel kunnen de veldwerker of de jeugdagent jongeren aanspreken en vragen waarom ze niet thuis zijn.

Fase 2 van de Integrale Aanpak Verslavingsproblematiek is afgerond. De gemeenteraad heeft gevraagd om een evaluatie. De inzichten tot nu toe zijn:

• Jonge jongeren gebruiken weinig harddrugs, maar veel alcohol en vapes.
• Alcoholgebruik onder volwassenen is genormaliseerd en lastig bespreekbaar.
• Problemen komen vaak laat aan de oppervlakte door taboe en het idee dat men alles zelf moet oplossen.
• Problematiek wordt van generatie op generatie doorgegeven, wat leidt tot middelengebruik. Ook het effect van de watersnoodramp heeft geleid tot drankmisbruik. Voor deze groepen is belangrijkste om het bespreekbaar te maken, zodat men leert erkennen dat de situatie niet oké is en dat psychische hulp nodig is.
• Er is een sluitende zorgketen op het eiland, want mensen willen het eiland niet af voor zorg.
• Professionals en ouders zijn handelingsverlegen, maar willen wel handelingsperspectief.
• Illegale middelen zijn gemakkelijk te verkrijgen.
• Klassieke preventie is minder effectief bij jongeren. Aansluiten op de breinontwikkeling en de omgeving rondom het kind werkt beter.

Door de inzet van IAV en OKO zijn diverse verbeteringen zichtbaar. Ouders stellen meer regels en brengen meer tijd met hun kinderen door. Ook het verstrekken van alcohol door de ouders, is flink afgenomen.

Na afronding van fase 2 zijn er 23 convenantpartners. Het programma is nu op de helft en er sluiten steeds meer partijen bij aan. De acties en interventies worden ingezet via jaarplannen. Er is al veel vooruitgang geboekt, maar nog lang niet voldoende. Het alcoholgebruik is op Goeree-Overflakkee nog steeds hoger dan het landelijk gemiddelde.

De ambitie was om een meerjarig plan voor fase 3 te ontwikkelen, maar de huidige gemeenteraad is erg kritisch op de effectieve inzet van het budget. Er is weinig ruimte om een goed gesprek te voeren met de raad over de effectiviteit van het programma. De aanstaande gemeenteraadsverkiezingen en de bezuinigingsopgave werken ook niet mee. Een lokale partij heeft een motie ingediend om te stoppen met OKO. Er is geen draagvlak om een meerjarenplan vast te stellen. Daarom zoekt de gemeente naar manieren om de continuïteit te waarborgen en heeft ze een jaarplan voor 2026 opgesteld, met bijbehorend budget.

Vragen vanuit de adviesraad

• Petra vraagt of de percentages leerlingen in de vierde klas dat alcohol heeft gedronken (52%) deels wordt veroorzaakt door stoerdoenerij. Meis Broeders denkt dat er zeker leerlingen zijn die onterecht ja invullen. Landelijk is het percentage echter 28% en dat is ook inclusief stoerdoenerij. Goeree-Overflakkee zit er dus sterk boven. Wel is er nu een grote daling zichtbaar, van 58% naar 38% in de vierde klas en van 18% naar 10% in de tweede klas, terwijl het landelijke percentage stabiel blijft.
• Elske vraagt wat er gebeurt als de gemeenteraad besluit om de aanpak te stoppen. Meis Broeders legt uit dat de aanjaagfunctie van de gemeente dan wordt stopgezet, evenals het opzetten en onderhouden van netwerken, de communicatiestromen en de publiciteitscampagnes. Het onderwijs zal een deel van de aanpak overnemen, maar niet meer vanuit gezamenlijkheid.
• Op de vraag waarom de gemeenteraad dit niet belangrijk vindt, antwoordt Meis Broeders dat diverse raadsfracties meer zorgen hebben over betutteling door de overheid dan over het middelengebruik. Zij hebben het beeld dat de gemeente het biertje afpakt uit de sportkantine. Ook wordt er gezegd dat de gemeente moet zorgen voor meer activiteiten, zodat er op het eiland meer te beleven is voor jongeren. Dat daaraan gewerkt wordt via OKO, realiseert men zich niet.
• De voorzitter adviseert om goed te blijven uitdragen wat het effect is van de programma’s en vraagt hoe dit gerealiseerd kan worden. Meis Broeders antwoordt dat de nieuwe raadsleden na de installatie van de nieuwe gemeenteraad goed geïnformeerd zullen worden door de beleidsmedewerkers en alle betrokken partners. Een ongevraagd advies van de ASDGO voor een meerjarig plan met budget kan daarbij helpen.
• Het jaarplan 2026 wordt naar verwachting op 18 december 2025 beeldvormend in de raadsvergadering behandeld. Afgesproken wordt dat de ASDGO voorafgaand de evaluatie van fase 2 en het jaarplan 2026 ontvangt om een advies hierover op te stellen. De inhoud van het advies zal zijn dat de raad best kritisch mag zijn op de inhoud en opzet van het programma, maar dat het wel voor de afgesproken periode van tien jaar moet worden voortgezet.

5.Verslag ASDGO d.d. 23 september 2025

Het verslag d.d. 23 september 2025 wordt ongewijzigd vastgesteld.

Naar aanleiding van het verslag; 

In oktober zou Daan een gesprek aanvragen over de harmonisatie van sportverenigingen, maar Elske en Rien hebben hier niets meer van gehoord. Elske vraagt het na bij Daan.

6.Verslag DB d.d. 6 oktober 2025

Het overleg van het DB is vervallen, waardoor er geen verslag is.

7.Verslag TO d.d. 15 oktober 2025

Het verslag TO d.d. 15 oktober 2025 wordt voor kennisgeving aangenomen.

8.Werkbezoeken

Op 9, 16 of 23 januari kan er een bezoek aan Calando worden gebracht. Rien stuurt een datumprikker rond.
In februari zal een werkbezoek aan De Mekkerstee worden georganiseerd.

Peter stuurt een overzicht van werkbezoeken en gastsprekers, zodat Petra het op Google Drive kan zetten.

 9.Vacatures

Elske heeft de vacaturetekst aangepast en op Google Drive gezet. Bij Maggy zal nog gecheckt worden of haar telefoonnummer vermeld mag geworden in de advertentie. In DB van a.s. maandag wordt besloten over de tekst en de publicatie. 

10.In- en uitgaande post

Geen bijzonderheden.

11.Monitorings- en planningsdocument, versie 15 oktober 2025

Het advies over de actualisatie van de Regiovisie Jeugd wordt in het besloten gedeelte besproken en direct daarna verstuurd aan de gemeente.

Eric Godrie heeft een monitorings- en planningsdocument voor 2026 opgesteld en zal dit na de vergadering rondsturen.

12.Nieuwsbrief december 2025

De deadline voor de nieuwsbrief is 27 november 2025.

13.Nieuws vanuit de werkgroepen

• Werkgroep Jeugd heeft onderling bijgepraat over het jeugdbeleid.
• Werkgroep Participatie heeft op 10 november een gesprek bij de gemeente over minimaregelingen.
• Werkgroep Wmo heeft een gastspreker van CuraMare uitgenodigd om in de ASDGO-vergadering van november te spreken over onder andere thuiszorg.

14.Rondvraag

• John meldt dat Daan een uitje gaat organiseren voor de ASDGO.
• In het kader van De Week voor Elkaar wordt op 12 november in het Diekhuus een symposium/beurs georganiseerd door De Goede Nieuwe Tijd. De week wordt op 14 november afgesloten op de Beroepscampus met een presentatie door Heleen van Rooijen over mantelzorg.

15.Sluiting

De vergadering wordt om 21.45 uur beëindigd.

Aanwezig als (gast)spreker: Erik Mouw, wijkagent Meis Broeders en Ferry de Koning 

Aanwezig: Rien van der Boom (voorzitter), Peter Goedhart, Elske Vermeij, Petra de Blok, John Waterman,  Maria Vroegindeweij, Ingrid Wendt (verslag)

Afwezig met kennisgeving: Maggy van Kolck, Daan Moerkerk